11/05/2018 | 19:30:00 GMT+7
Thứ sáu, 11/05/2018 | 00:00 GMT+7

Điều gì xảy ra khi Mỹ rút khỏi thoả thuận hạt nhân Iran?

Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+ |

Tổng thống Donald Trump đã ký vào bản thoả thuận khôi phục các lệnh trừng phạt đối với Iran, sau khi ông này tuyên bố quyết định rút Hoa Kỳ khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 của Iran.

Theo Businessinsider, thỏa thuận Donald Trump ký đã thiết lập quá trình chấm dứt chương trình vũ khí hạt nhân của Iran. Thỏa thuận này được thông qua sau nhiều tuần ông Trump tiến hành các cuộc gặp gỡ với đồng minh của mình tại các tiểu bang khác nhằm thoả thuận về hiệp ước. Trump đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ rút khỏi nó và tiến hành các biện pháp trừng phạt mà thỏa thuận đã từng dỡ bỏ. Điều đó gây khó khăn cho việc xem xét các giao dịch có trước và sau đó sẽ tồn tại như thế nào.

Trump đã nhắc đến việc này từ nhiều năm trước như là "thỏa thuận tồi tệ nhất từ trước đến nay". Nên quyết định này khiến nhiều người đoán trước được - nhưng điều đó không có nghĩa là nó không gây sốc.

A 1 (4)

Điều gì xảy ra khi Trump rút Mỹ khỏi thoả thuận hạt nhân Iran? 

Bất ngờ vào năm 2015 giữa Iran và các cường quốc P5 + 1 - Mỹ, Anh, Nga, Trung Quốc, Pháp và Đức - không giải quyết được những lo ngại lâu dài về chương trình hạt nhân và không giới hạn khả năng tên lửa đạn đạo. Mặc cho việc nhận những lời chỉ trích nặng nề liên quan đến hành vi của Iran ở Trung Đông, nhưng không hề có động thái cắt giảm.

Ông Boris Johnson - thư ký ngoại giao Anh gần đây đã nói trên Fox & Friends, một chương trình có chủ để liên quan đến cánh hữu của Trump: "Nhìn cách Iran đang hành xử thực sự rất tồi tệ: Khuynh hướng phát triển các tên lửa đạn đạo liên lục địa. Chúng ta phải đẩy lùi những gì Iran đang làm trong khu vực. Chúng ta cần những biện pháp cứng rắn hơn. ” Nhưng Johnson cũng thúc giục Hoa Kỳ không nên "Vứt thứ quý giá lẫn với mớ lộn xộn”.

Có vẻ như lời thúc giục đó và lời khuyên từ những người lãnh đạo thế giới đã hoàn toàn nằm ngoài sự quan tâm của vị tổng thống Hoa Kỳ. Vì vậy, điều này đồng nghĩa với điều gì? Thứ nhất, quyết định của Trump về việc loại bỏ thỏa thuận sẽ mang lại lợi ích cho Saudi Arabia và Israel. Nhưng nó cũng đẩy những căng thẳng căng thẳng gia tăng lên khắp Trung Đông, và chỉ như đổ thêm dầu vào lửa trong cuộc xung đột từ Syria tới Iraq, Lebanon, Yemen, và sẽ còn rộng hơn thế nữa.

Hai thái cực

Trong những năm gần đây, những kẻ thù địch trong các cuộc xung đột tại Trung Đông chia thành hai phe riêng biệt. Một phe ủng hộ Iran bao gồm chính phủ Syria, chính phủ Iraq, Hezbollah và một loạt các diễn viên phi nhà nước; mặt khác là một phe chống Iran, bao gồm chủ yếu là Ả Rập Saudi, Israel, Ai Cập, Bahrain và UAE. Cả hai phe đang nắm bắt cơ hội để lắm lợi thế xác định lại trật tự khu vực. Dĩ nhiên những tính toán sai lầm sẽ dẫn đến thảm họa khôn lường.

Nhưng sự cạnh tranh giữa Iran và Ảrập Xêút đóng một vai trò trung tâm trong việc định hình bản chất của Trung Đông đương đại, do đó có sự cạnh tranh của Iran với hai cường quốc khác: Israel - người mà Saudi Arabia đang tái lập trật tự mới.

Những cuộc tranh luận về các thỏa thuận hạt nhân ngày càng gây ra những tranh cái lớn. Washington, Riyadh và Jerusalem từ lâu đã quan tâm đến sự phát triển vũ khí hạt nhân của Iran, nhưng mối quan tâm ngắn hạn hơn là về hành vi của Tehran trên khắp lãnh thổ của Syria, Bahrain, Iraq và Lebanon, nơi nó tận dụng các chủ nghĩa trong và ngoài biên giới.

Iran từ lâu đã chứng tỏ khả năng tuyệt với trong việc khai thác và thao túng các đơn vị như vậy. Để thấy khả năng đó trong hành động, người ta chỉ phải xem xét các sự kiện ở Iraq, Lebanon và Syria - để lại những cáo buộc về sự tham gia bất chính ở Bahrain, nơi bị buộc tội ủng hộ các nhóm chống chính phủ và Yemen. Một chiến dịch chống lại các lực lượng mà họ tuyên bố là người đại diện của Iran.

Chẳng ai muốn Iran trở thành kẻ hưởng lợi sau nhưng tranh chấp này. Bởi những căng thẳng leo thang chỉ đẩy người dân vào cảnh khó khắn hơn. Vì vậy, trường hợp Iran được khuyến khích hay bắt buộc phải hành động, các cuộc xung đột ở Syria và Yemen sẽ còn rơi vào tình trạng khó khăn hơn trong việc tìm cách giải quyết.

Nhưng có lẽ mối quan tâm lớn nhất trong tất cả điều này giờ đây chính là phản ứng của Israel.

Giữ thế thượng phong

Theo Businessinsider, Iran đã tìm cách cải thiện mối quan tâm chiến lược của mình bằng cách thúc đẩy các mục tiêu liên quan đến địa chính trị, mở rộng biên giới chủ quyền. Tăng sức mạnh ảnh hưởng trên toàn lãnh thổ được xem là mục tiêu chiến lược của quốc gia này. Nhưng khi thực hiện điều nầy, Iran vấp phải sự phản đối của Israel.

Kể từ cuộc cách mạng năm 1979, Israel từ lâu đã xem Cộng hòa Hồi giáo Iran là một mối bận tâm lớn. Khi những lo ngại về nguyện vọng hạt nhân của Iran gia tăng, thì lời hùng biện từ các nhà lãnh đạo Israel lên án hành động của Tehran. Ai đã từng nghe bài phát biểu vào hồi tháng 3 năm 2012 của Benjamin Netanyahu thì không thể quên được câu nói: "Nếu nó đi như vịt, nếu nó nói như một con vịt, thì nó là gì? Đúng vậy, đó là một con vịt. Nhưng đây là một con vịt hạt nhân . "

Gần đây hơn, Israel tìm kiếm hồ sơ để chứng minh rằng Iran đã nói dối trong các cuộc đàm phán khi đưa ra thỏa thuận. Nếu cuộc thương lượng sụp đổ và Iran khởi động lại chương trình hạt nhân của mình, thì các cuộc tấn công không báo trước tương tự trên các trang web hạt nhân không còn là điều đáng nghi ngờ trong thời gian tới.

A 2 (3)

Tổng thống Donald Trump ký Memorandum về thỏa thuận hạt nhân Iran tại Tòa Bạch Ốc, 8 tháng Năm, 2018. 

Nếu thỏa thuận bị phá vỡ, căng thẳng trên khắp Trung Đông có thể leo thang đến một mức độ nguy hiểm. Và tất yếu những người trong cuộc thì phải gấp rút tìm cách điều chỉnh lại vị trí của mình. Các mặt trận ở Syria sẽ chỉ trở nên nguy hiểm hơn khi Iran tăng gấp đôi mức độ đe dọa để duy trì ảnh hưởng của nó trên lãnh thổ ở đó - một hành lang kiểm soát được gọi là "cầu nối đến Địa Trung Hải" và mở rộng sang Israel.

Về phía Trump, ông bỏ qua mọi lời khuyên từ các phía và giữ nguyên lập trường của mình. Đây không còn là câu chuyện liệu Iran có mất nhiều thời gian để chế tạo vũ khí hạt nhân hay không mà là giữ Trung Đông trong vòng kiểm soát, và ngăn chặn một cuộc chiến tranh thảm khốc mới.

Đặng Tâm
 
Báo Doanh Nhân
Báo Doanh Nhân
Đà Nẵng chậm trễ kiện toàn bộ máy, khuyết nhiều vị trí lãnh đạo
“Đà Nẵng là một địa phương như thế với nhiều sự chậm trễ kiện toàn bộ máy tổ chức như không có Chủ tịch HĐND Thành phố, thiếu một Phó Chủ tịch HĐND thành phố, một Phó Chủ tịch UBND thành phố”, đại biểu Nguyễn Thanh Quang nói.
Giám đốc Đỗ Quỳnh Nhâm: “Nhan sắc là lợi thế nhưng không phải là tất cả”
“Vẻ đẹp ngoại hình luôn là một lợi thế, nhưng thông minh và hiểu biết mới tạo nên giá trị đích thực của người phụ nữ...” - chị Đỗ Quỳnh Nhâm - Giám đốc tài chính Công ty Cổ phần ô tô Hyundai Thái Nguyên chia sẻ với DN & PL.
“Mùa hè sôi động” cùng Bảo Việt tri ân khách hàng 15 tỷ đồng
Cùng với việc không ngừng mở rộng mạng lưới, mang đến các sản phẩm dịch vụ với nhiều lợi ích gia tăng cho khách hàng, Tập đoàn Bảo Việt còn triển khai các chương trình ưu đãi khách hàng lớn thường niên với sự hợp lực của tất cả các đơn vị thành viên.
Hội thảo Tư vấn bất động sản Úc: Hứa hẹn nhiều điều hấp dẫn!
Hội thảo Tư vấn bất động sản Úc sẽ diễn ra đầu tháng 6 tới là một trong những hoạt động thuộc chuỗi sự kiện Kết nối Giao Thương - Đầu tư - Định cư Úc  do Công ty Tiến Thịnh International tổ chức.
BWon trao tặng nhà tình thương cho các gia đình nghèo tại Quảng Trị
Ngày 21/5/2018, chủ tịch Bwon Hà Nội Phạm Ngọc Phượng cùng các thành viên trong Tổ chức kết nối nữ doanh nhân Sen Vàng Việt Nam (Bwon) đã bay tới mảnh đất khói lửa năm xưa Quảng Trị để trao ngôi nhà tình nghĩa cùng những món quà tới các gia đình có những hoàn cảnh khó khăn nơi đây.
Thông điệp ý nghĩa trong sáng tác mới của Shin Hồng Vịnh
(Doanhnhan.vn) - Hưởng ứng chiến dịch “Biển Việt Nam xanh”, học trò của Hồ Hoài Anh - Shin Hồng Vịnh sáng tác ca khúc “Do it together - Bắt đầu từ bây giờ” kêu gọi mọi người chung tay bảo vệ môi trường biển.
Cơ hội lớn từ cuộc cách mạng năng lượng tái tạo của Mỹ Latinh
Trong những năm gần đây, châu Mỹ Latinh có những bước tiến mạnh mẽ trong việc khai thác các nguồn năng lượng gió, mặt trời, địa nhiệt và năng lượng nhiên liệu sinh học.